Afdrukken

Pensioenbijdrage kleurt loonkosten

Salarisrendement | december 2010

Stelt u zich eens de volgende situatie voor: Jan werkt als salarisadministrateur bij een middelgroot IT-bedrijf. Piet heeft dezelfde functie bij een ander IT-bedrijf. Ze verdienen hetzelfde salaris en hebben een vergelijkbare pensioenregeling. Toch zien de loonstroken van Jan en Piet er opmerkelijk anders uit. Ook de totale premie die de werkgever afdraagt verloopt bij Jan anders dan Piet. Hoe zit dat? In dit artikel leest u hoe ú de regie blijft houden over de pensioenkosten binnen uw organisatie.

Kostbaar

De pensioenregeling voor de werknemers kost al snel 15% van de loonsom. Daarmee is pensioen na salaris de meest kostbare arbeidsvoorwaarde. Soms betalen werkgevers de volledige premie. Indien uw pensioenregeling is ondergebracht bij een verzekeraar, betaalt u een relatief lage premie voor jonge werknemers en een relatief hoge premie voor oude werknemers. Dat ligt anders indien uw pensioenregeling is ondergebracht bij een pensioenfonds. In dat geval betaalt u een vast percentage, ongeacht de leeftijd van de werknemer. De jonge werknemers subsidiëren dus hun oudere collega’s. U bent trouwens niet altijd verplicht een pensioenregeling aan te bieden. De praktijk leert wel dat verreweg bij de meeste organisaties in Nederland pensioen onderdeel uitmaakt van het arbeidsvoorwaardenpakket.

Werknemersbijdrage

Een premievrij pensioen, waarbij de werkgever alles betaalt, komt overigens steeds minder vaak voor. De werknemer moet ook een duit in het (pensioen)zakje te doen. U kunt hier diverse varianten tegen komen. Indien u bent aangesloten bij een pensioenfonds, heeft u meestal weinig te kiezen. De eigen bijdrage van de werknemer is het resultaat van CAO-onderhandelingen. In uw pensioenreglement ziet u dat de werknemersbijdrage dan wordt bepaald als een vast bedrag of een vast percentage. Bij een vaste percentage dient u goed op te letten wat de grondslag is. Soms is dit de totale premie. Er is bijvoorbeeld afgesproken dat werkgever en werknemer allebei de helft van de premie betalen. Het kan echter ook zijn dat de eigen bijdrage wordt berekend als een vast percentage van het pensioengevend salaris of als een vast percentage van de zogenaamde pensioengrondslag. De pensioengrondslag is het pensioengevend salaris verminderd met een bodembedrag, ook wel franchise genoemd. Verderop in dit artikel leest u waarom een eigen bijdrage afgeleid van de pensioengrondslag onze voorkeur heeft.

Verzekeringsmaatschappij

Bij bedrijven die hun pensioenregeling hebben ondergebracht bij een verzekeringsmaatschappij, treffen we vergelijkbare varianten aan voor de werknemersbijdrage: vaste bijdrage, vast percentage van het salaris, of een vast percentage van de pensioengrondslag. Daarnaast is er ook nog een vierde variant mogelijk, namelijk de leeftijdsafhankelijke eigen bijdrage. De werknemersbijdrage stijgt dan sneller dan het salaris of de pensioengrondslag. Deze variant staat ter discussie. Volgens de Commissie Gelijke Behandeling is er sprake van leeftijdsdiscriminatie. Een naar leeftijd gedifferentieerde werknemersbijdrage zou leiden tot ongelijke beloning tussen jong en oud. De minister van Sociale Zaken ziet dat anders. De kosten per euro pensioen zijn voor een oudere werknemer hoger dan voor een jongere werknemer. Dat rechtvaardigt – aldus de minister – een met de leeftijd stijgende werknemersbijdrage. Wij delen op dit punt de mening van de minister.

Voorbeeld

Jan is 35 jaar oud en verdient € 3.000,- bruto per maand plus 8% vakantietoeslag. Zijn pensioenregeling zit bij een pensioenfonds. Piet is ook 35 jaar en verdient hetzelfde salaris als Jan. Zijn pensioenregeling zit echter bij een verzekeringsmaatschappij. De pensioenregelingen van Jan en Piet zijn allebei gebaseerd op het gemiddeld verdiende salaris en hebben een franchise van € 13.200. Vakantiegeld telt zowel bij Jan als bij Piet mee voor de pensioenopbouw.

Hoe zit het met de totale premie die beide werkgevers voor Jan en Piet moeten afgedragen? De werkgever van Jan moet 23,8% van de pensioengrondslag afdragen aan het pensioenfonds. Voor Jan is dat dus per jaar 23,8% over 12 x (1 + 8%) x € 3.000 minus de franchise van 
€ 13.200. Dat is € 509 per maand. De werkgever van Piet hoeft maar € 372 per maand aan de verzekeringsmaatschappij af te dragen. Dat komt doordat de verzekeringsmaatschappij rekening houdt met de leeftijd van Piet en het pensioenfonds niet. Met zijn 35 jaar is Piet nu nog redelijk jong. Naarmate Jan en Piet echter ouder worden zal de premie van Piet sneller stijgen dan die van Jan. Twintig jaar later zijn de rollen omgedraaid. De werkgever draagt dan meer af voor Piet (€ 1159 per maand) dan voor Jan (€ 884 per maand).

En hoe zit het met de werknemersbijdrage van Jan en Piet? Jan betaalt 8% over zijn salaris; zijn werknemersbijdrage is dus €259 per maand. Piet betaalt 11% over zijn pensioengrondslag; zijn werknemersbijdrage is daarmee €235 per maand . Het percentage van Piet is hoger maar de grondslag waarover deze wordt berekend is voor Piet lager: 12 x (1 + 8%) x € 3.000 minus de franchise van € 13.200. Naarmate Jan en Piet meer gaan verdienen zal de werknemersbijdrage van Piet echter sneller stijgen dan die van Jan. Twintig jaar later bedraagt de werknemersbijdragen voor Jan €385 en voor Piet €409 per maand.

Conclusie

In dit artikel heeft u kennis gemaakt met de vele gezichten van de pensioenbijdrage. Uit het (vereenvoudigde) voorbeeld van Jan en Piet blijkt dat de methodiek van wezenlijke invloed is op de hoogte en de ontwikkeling van de pensioenpremies.

  1. Let goed op de grondslag die van toepassing is voor de berekening van de eigen bijdrage. Is dit een vast bedrag, een percentage over het salaris, of een percentage over de grondslag?
  2. Als de grondslag voor de eigen bijdrage gebaseerd is op het salaris, is dat relatief ongunstig voor werknemers met een laag salaris. Dat komt omdat er over het onderste deel (de franchise) geen pensioen wordt betaald, terwijl de werknemer hier wel premie over betaalt. Overweeg in dat geval een omzetting naar een eigen bijdrage op basis van de pensioengrondslag. Dat is eerlijker voor iedereen.
  3. Laat u niet misleiden tot een aanvankelijk laag ogende leeftijdsafhankelijke premie. Deze zal snel stijgen naarmate uw werknemers ouder worden.

Pieter Marres is actuaris en helpt bedrijven ondermeer met het verlagen van hun pensioenkosten.

Locatie

Gebouw "Yellowstones"
Nijverheidsweg 60/11
3812 PM AMERSFOORT

Contact

  • 033 - 445 18 41
  • Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken.

OXYLO Actuarieel Advies

KvK: 57282285

Volg ons